|
Kim jesteśmyI. Nasze korzenie
Dokształcanie i doskonalenia nauczycieli w II Rzeczpospolitej (1918 1939)
W II Rzeczpospolitej system dokształcania i doskonalenia nauczycieli był zorganizowany na szczeblu centralnym i realizowany przez Kuratoria Okręgów Szkolnych na szczeblu województwa oraz inspektoraty szkolne w poszczególnych powiatach.
W częściowo zachowanych aktach Inspektoratu Szkolnego w Chełmie pierwsze wzmianki o doskonaleniu nauczycieli znajdujemy w roku 1933.
W wytycznych inspektora szkolnego Antoniego Mikulskiego z 15 sierpnia 1933 roku skierowanych do dyrektorów szkół w Chełmie i powiecie chełmskim zawarte jest polecenie utworzenia „ośrodków metodycznych wychowania fizycznego w szkołach wyżej zorganizowanych”. Inspektor polecał dyrektorom szkół zorganizowanie ośrodka metodycznego w każdej gminie. Kierownikiem ośrodka winien zostać nauczyciel wychowania fizycznego, który posiadał ukończone kursy przedmiotowe.
W następnym piśmie inspektora z 29 sierpnia czytamy, że ośrodki zostały utworzone w następujących gminach:
- miasto Chełm, gminy Staw, Krzywiczki i zachodnia część gm. Żmudź – kierownik Zofia Lenkiewicz,
- gminy Pawłów i Siedliszcze – kierownik Antoni Kochmański,
- gmina Wiszniowice – kierownik Wacław Makara,
- gmina Wojsławice, Rakołupy i część gminy Żmudź – kierownik Irena Szenkowa,
- gmina Rejowiec – kierownik Feliks Turewicz.
Kolejne ośrodki powstały w pierwszych dniach września:
- gmina Rakołypy – Mikołaj Tałanda i Kazimierz Czerwiński,
- gmina Żmudź –Bronisław Łokaj,
- gmina Rejowiec – do pomocy Feliksowi Turewiczowi przydzielono absolwenta wakacyjnego kursu wychowania fizycznego w Puławach Włodzimierza Bednarczuka.
- gmina Staw – Jadwiga Szymczakowska, absolwentka kursu w Puławach,
- gmina Bukowa – Władysław Rentflajsz,
- gmina Świerże – Kazimierz Bobryk.
Kierownicy ośrodków otrzymali wykaz pomocy naukowych do wychowania fizycznego możliwych do wykonania we własnym zakresie, a także scenariusze lekcji gimnastycznych w rozbiciu na poszczególne klasy i wzory ćwiczeń dziesięciominutowych.
Okólnik nr 2 z 13 października 1933 roku zawierał zestaw trzydziestominutowych ćwiczeń gimnastycznych i przykładowe lekcje metodyczne dla poszczególnych klas.
W latach 1933 - 39 nauczyciele powiatu chełmskiego mogli uczestniczyć w następujących kursach wakacyjnych:
- domowy wyrób sprzętu sportowego (1933),
- kurs dla opiekunów spółdzielni uczniowskich (1935),
- przeszkolenie higieniczne dla nauczycieli (1938),
- kurs przygotowujący do akcji wychowawczej obrony przeciwlotniczej i przeciwgazowej na terenie szkoły i jej otoczenia (1938),
- kurs instruktorski wychowania fizycznego (1939).
- Wakacyjny Instytut Sztuki (1939),
- kurs wychowania fizycznego dla nauczycieli szkół powszechnych (1939). Kurs pierwszego stopnia odbył się w Łucku w dwóch turnusach w terminie od 3 do 29 lipca i od 30 lipca do 26 sierpnia. Kurs drugiego stopnia zorganizowany był w Puławach dla 100 nauczycieli z całej Polski w dniach 3 – 29 lipca 1939 roku.
W dniach 3 -11 lipca 1939 roku w Lublinie, Siedlcach, Chełmie i Zamościu odbyły się konferencje „Wykorzystanie kompletów narzędzi przy realizowaniu programu zajęć praktycznych w szkołach I i II stopnia”. Wzięło w nich udział po 25 – 35 nauczycieli.
Okres 1944 – 1950
W zachowanych aktach Inspektoratu szkolnego w Chełmie istnieje tylko kilka wzmianek odnoszących się dokształcania i doskonalenia nauczycieli. Zdecydowanie dominują problemy związane z odbudową struktury organizacyjnej szkolnictwa chełmskiego po okupacji niemieckiej i działania zmierzające do zapewnienia obsady kadrowej w tworzonych często od podstaw szkołach wiejskich.
W latach 1946 – 47 Kuratorium Okręgu Szkolnego w Lublinie organizowało następujące kursy, w których uczestniczyli nauczyciele z powiatu chełmskiego, krasnostawskiego i włodawskiego:
– kurs dla kierowników świetlic,
– kurs bibliotekarski,
- kurs teatralno – śpiewaczy,
- kurs dla kadry oświatowej,
- kurs dla kierowników zespołów teatralnych.
Już w 1944 roku resort oświaty PKWN opracował i za pośrednictwem kuratoriów i inspektoratów szkolnych rozesłał do szkół „Uwagi w sprawie programu nauczania języka polskiego, historii i geografii w publicznych szkołach powszechnych w 1944/45 roku” zawierające wyraźną zapowiedź nieodległej ideologicznej ofensywy w polskich szkołach.
W maju 1945 roku do szkół rozesłane zostały „Uwagi do tymczasowego programu historii” i tymczasowe instrukcje nauczania innych przedmiotów. Ze względu na fakt, że w kuratoriach i inspektoratach szkolnych w latach czterdziestych w większości pracowali przedwojenni urzędnicy i nauczyciele ofensywa ideologiczna komunizmu rozpoczęła się w polskiej oświacie z opóźnieniem. Wymiana kadr oświatowych, likwidacja inspektoratów szkolnych i podporządkowanie nadzoru szkolnego partii komunistycznej, a co za tym idzie odsunięcie doświadczonych pedagogów z kierowniczych stanowisk w szkołach na przełomie lat 40 i 50 doprowadziło do narzucenia szkołom komunistycznej ideologii i głębokiej zapaści w polskiej oświacie.
Doskonalenie nauczycieli w województwie chełmskim (1975 –1998) i w okresie po jego likwidacji
Do czasu utworzenia województwa chełmskiego w 1975 roku w poszczególnych powiatach funkcjonowały zespoły nauczycieli metodyków przy Prezydiach Powiatowych Rad Narodowych. W związku z likwidacją powiatów zostali oni w maju 1975 roku odwołani z zajmowanych stanowisk i z dniem 31.08 1975 roku powrócili do macierzystych szkół.
Po zorganizowaniu Kuratorium Oświaty w Chełmie w jego strukturze powołano wizytatorów – metodyków przedmiotowych i problemowych, którzy we współpracy z Oddziałem Doskonalenia Nauczycieli w Lublinie rozpoczęli dokształcanie i doskonalenie nauczycieli. Szczególny nacisk położono na dokształcanie ideologiczne w ramach przedmiotów humanistycznych i społeczno – politycznych. Podstawową formą pracy były konferencje metodyczne dla nauczycieli poszczególnych przedmiotów i praca w ramach zespołów samokształceniowych.
Prowadzono również pod nadzorem Zarządu Wojewódzkiego Towarzystwa Krzewienia Kultury Świeckiej akcję kształcenia ideologicznego rodziców w ramach Uniwersytetu Powszechnego dla Rodziców. Jego komórki organizacyjne powołano we wszystkich Zbiorczych Szkołach Gminnych i większości szkół miejskich podstawowych i ponadpodstawowych, a nawet w połowie funkcjonujących w województwie przedszkoli.
Wizytatorzy – metodycy Kuratorium Oświaty w Chełmie w 1976 roku:
Kazimiera Rutkowska, 25. wychowanie przedszkolne - Krystyna Nawrocka. W sumie w Kuratorium pracowało w tym roku 29 wizytatorów metodyków.
W roku szkolnym 1976/77 przeprowadzili oni 530 konsultacji indywidualnych, 57 lekcji pokazowych i zorganizowali 274 zebrania zespołów samokształceniowych.
Zbliżony stan kadrowy wizytatorów - metodyków utrzymywał się do końca lat osiemdziesiątych. W okresie po uchwaleniu Karty Nauczyciela następował jednak stopniowy proces oddzielania doskonalenia od administracji oświatowej. Utworzono zespół nauczycieli – metodyków i powołano z jego grona nieetatowego koordynatora. Został nim metodyk od historii Stanisław Błaszczuk. Z chwilą opublikowania zarządzenia nr 12 Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 stycznia 1989 roku w sprawie systemu doskonalenia zawodowego nauczycieli i wychowawców oraz w sprawie zmiany zakresu działania i nazwy Instytutu Kształcenia Nauczycieli im. Władysława Spasowskiego w Warszawie zarządzeniem nr 14 wojewody chełmskiego z dnia 18 maja 1989 roku utworzono w Chełmie Wojewódzki Ośrodek Metodyczny. Był on podporządkowany Wojewódzkiej Radzie Narodowej,
a bezpośredni nadzór nad działalnością sprawował kurator oświaty i wychowania. Prace organizacyjne rozpoczęto 1 czerwca 1989 roku. Dyrektorem została mianowana nauczycielka języka polskiego z Centrum Kształcenia Ustawicznego Ekonomistów Łucja Żyszkowska. Trzon pracowników stanowili dotychczasowi nauczyciele – metodycy, już jednak jako doradcy metodyczni od poszczególnych przedmiotów. Pierwszą siedziba ośrodka mieściła się w budynku Szkoły Podstawowej nr 8. Następnie ośrodek został przeniesiony do XIX - wiecznego drewnianego budynku dawnego rosyjskiego seminarium nauczycielskiego przy ulicy Lwowskiej 21.
Nauczyciele – metodycy WOM w roku szkolnym 1989/90
W 1990 roku w wyniku postępowania konkursowego funkcję dyrektora WOM kurator oświaty Michał Paterkowski powierzył na okres od 1 listopada 1990 do 1 listopada 1993 roku dotychczasowemu doradcy metodycznemu od wychowania fizycznego Marianowi Boberowi. Po zakończeniu kadencji powierzono mu pełnienie funkcji dyrektora na czas nieokreślony.
Z chwilą likwidacji województwa chełmskiego w 1998 roku Ośrodek w Chełmie zgodnie z ustawa kompetencyjną został podporządkowany samorządowi województwa lubelskiego. W 1999 roku uchwałą Sejmiku województwa lubelskiego zmieniono nazwę na Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli
Uchwałą Zarządu Województwa z dnia 8 grudnia 1999 roku powołano Radę Programową Ośrodka w składzie:
Marian Bober – dyrektor ODN,
Ryszarda Mardoń – przedstawiciel Sejmiku Województwa,
Arkadiusz Kwieciński – kierownik Delegatury Kuratorium w Chełmie,
Teresa Kozioł – konsultant ODN,
Anna Cichosz – nauczyciel – doradca ODN,
Roman Doktór – pracownik naukowy KUL,
Ryszard Janiuk – pracownik naukowy UMCS,
Marek Sikora - dyrektor LO nr 2 w Chełmie,
Justyna Małysz – dyrektor Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Chełmie.
Marian Bober pozostawał dyrektorem ośrodka nieprzerwanie do 30 sierpnia 2001 roku. Po nie rozstrzygnięciu postępowania konkursowego w 2001 roku funkcję dyrektora ośrodka przez okres od 1 do 14 września pełniła ówczesna dyrektor Wydziału Oświaty Urzędu Marszałkowskiego w Lublinie Bożena Mojek – Król. Następnie zarząd województwa z dniem 15 września 2001 na okres „1 roku szkolnego” na stanowisko dyrektora powołał dr. Janinę Mikulską zatrudnioną wcześniej w ośrodku w charakterze konsultanta.
Uchwałą Sejmiku Województwa Lubelskiego z dnia 29 września 2003 roku zmieniono nazwę ośrodka na Wojewódzki Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli,
1 listopada 2005 roku nową siedzibą ośrodka stał się wyremontowany budynek dawnej przychodni dziecięcej przy ulicy Waśniewskiego 17.
W 2006 roku w wyniku postępowania konkursowego dyrektorem ośrodka została Joanna Grochola, która pełniła tę funkcję od sierpnia 2006 do września 2007 roku - do czasu włączenia ośrodka w Chełmie w struktury Lubelskiego Samorządowego Centrum Doskonalenia Nauczycieli. Od września 2007 roku J. Grochola sprawuje funkcję kierownika oddziału chełmskiego LSCDN.
II. Wczoraj i dziś
Doradcy i konsultanci w latach 1990 – 2008:
Rok szkolny 1990/91
Rok szkolny 1991/92:
Rok szkolny 1992/93:
Rok szkolny 1993/94:
Rok szkolny 1994/95:
Rok szkolny 1995/96:
Rok szkolny 1996/97:
Rok szkolny 1997/98:
Rok szkolny 1999/2000:
Rok szkolny 2000/2001:
Rok szkolny 2001/2002:
Rok szkolny 2002/2003:
W powiecie krasnostawskim funkcje doradców pełnili:
- Eliza Nesteruk,
- Jadwiga Pałka.
W gminie Dorohusk:
- Małgorzata Sarzyńska,
- Beata Grzywna.
W gminie Żmudź:
- Elżbieta Łatka.
Rok szkolny 2003/2004:
Rok szkolny 2004/2005:
Rok szkolny 2005/2006:
Rok szkolny 2006/2007:
Nauczyciele – konsultanci:
Specjaliści:
Rok szkolny 2007/2008:
Kadra Oddziału LSCDN w Chełmie – nauczyciele konsultanci:
Specjaliści:
    |
|
-
-
-
© Lubelskie Samorządowe Centrum Doskonalenia Nauczycieli
